Big File De toekomst van kunstmatige intelligentie

We moeten nu over robots praten, en niet morgen

Om te voorkomen dat robots de wereld overnemen, moeten we ze volgens Elon Musk een geweten geven. Daarom zet OpenAI zich in voor een verantwoordelijke ontwikkeling van kunstmatige intelligentie (‘AI’). Een goed initiatief, vindt Matthijs Pontier. Hij doet onderzoek naar AI en stond tweede op de lijst van de Piratenpartij. “De discussie over AI is even belangrijk als die over klimaatverandering.”

ERWIN VAN ‘T HOF

Waar gaan we heen met robots? Over die ontwikkeling is Pontier positief kritisch. “Ik weet zeker dat we met AI hele goede dingen kunnen doen. Dat is het probleem niet. Het probleem is dat er nu te weinig aandacht is over de vraag hoe we gaan zorgen dat machines zich ethisch goed gedragen.” Doen we dat niet, dan sluipt de kans erin dat machines oplossingen vinden die, op zijn zachtst gezegd, niet maatschappelijke geaccepteerd zijn. “Stel je voor, je instrueert een robot om je oma uit een brandend gebouw te redden. Een oplossing kan zijn om haar dan vanaf dertien hoog naar beneden te gooien.”

Robots moeten dus een geweten krijgen om te voorkomen dat ze onvoorspelbare dingen gaan doen. En daar komt volgens Pontier meer haast bij kijken dan over het algemeen wordt gedacht. “Op een gegeven moment ontwikkelt een AI zich zo snel, dat het niet meer bij te houden is”, vertelt Pontier. “Voordat dat gebeurt, moeten we heel helder hebben welke kaders we aan een AI mee moeten geven, zodat er geen onvoorspelbaar gedrag komt.”

Stel je voor, je instrueert een robot om je oma uit een brandend gebouw te redden. Een oplossing kan zijn om haar dan vanaf dertien hoog naar beneden te gooien.

Het gesprek over robot-ethiek vindt al een tijdje plaats, maar heeft volgens Pontier nog niet genoeg zijn weg naar de politiek gevonden. “Je ziet dat mensen als Stephen Hawking en Elon Musk dit soort discussies aanwakkeren en op de agenda zetten, maar er zou nog veel meer aandacht moeten komen. We hebben het over een discussie die even belangrijk is als die over klimaatverandering ”

Hoi

Weet je al waarom robots ons een boost in de evolutie gaan geven?

Of waarom robots ook jouw baan kunnen afpakken?

Juist omdat de ontwikkeling van AI zoveel impact heeft, vindt Pontier dat het niet alleen aan de intellectuelen en superrijken moet zijn om het over de ethische kant van het verhaal te hebben. “Over zo’n existentiële discussie als deze, zou iedereen moeten kunnen meebeslissen. Uiteindelijk hebben we allemaal te maken met de ontwikkeling van robots.”

Volgens Pontier hebben de meeste Nederlandse politici nog geen idee hebben waar de ontwikkeling van AI nu precies over gaat, en hoe groot de maatschappelijke gevolgen kunnen zijn. “Ik zag een item waarin politici hun visie gaven naar aanleiding van een introductievideo van de Zweedse filosoof Nick Bostrom, een autoriteit op het gebied van ethische vraagstukken over AI. Je ziet dan gewoon dat die politici het niet snappen.

Bekijk hier het tv-item met de politici en de robots

Pontier was er niet echt over te spreken. Lees hier wat hij er over schreef.

Dat robots zelfstandig bepalen wat mensen moeten doen, is volgens Pontier geen toekomstmuziek. Het gebeurt nu al: “Mensen maken dagelijks beslissingen naar aanleiding van de algoritmes van bijvoorbeeld Facebook. Machines bepalen dus hoe er wordt gereageerd.” En het gaat nog verder: “Robots maken nu ook al vaak zelfstandig beslissingen. Simpele dingen als beurs algoritmes handelen autonoom. Er zijn volgens mij ook algoritmes die online voor je gaan shoppen.”

Dieper in de discussie duiken?

Rechten en plichten voor Robots is een goed boek om in te stappen.

Als het aan Pontier ligt, moet duidelijk worden hoe die algoritmes precies werken. “We hebben geen idee hoe en waarom een bedrijf als Facebook bepaalde beslissingen maakt, daar moeten politici het nu al over hebben.” Daarnaast wil Pontier dat bedrijven meer openheid geven. “Profiling, specifieke informatie aan specifieke doelgroepen laten zien, is in feite gewoon een vorm van discriminatie. Nu is dit niet altijd een probleem, maar je moet wel een open discussie hebben over waarop je dan discrimineert.”