Wat er gebeurde bij het onafhankelijkheidsreferendum in Barcelona

Het onafhankelijkheidsreferendum in Catalonië heeft zondag geleid tot een gewelddadige confrontatie tussen de Spaanse politie en stemmers. Volgens het Catalaanse gezondheidsdepartement zijn er 761 gewonden gevallen, de burgemeester van Barcelona roept op tot het stoppen van politiegeweld. De Spaanse vice-premier Soraya Saenz prijst het optreden van de politie.

Eerder probeerde de Spaanse overheid het referendum al te verhinderen door stembussen in beslag te nemen of stemlokalen af te sluiten. Tijdens het stemmen liep dat op tot bruut politiegeweld, het schieten van rubberen kogels en het slaan met knuppels. 761 burgers raakten gewond en 9 politieagenten. De Spaanse overheid ziet het Catalaanse onafhankelijkheidsreferendum als ‘illegaal’, omdat het volgens de hoogste Spaanse rechter ongrondwettelijk is. De politie heeft in totaal 336 van de meer dan 2000 stemlokalen gesloten.

Ondanks het sluiten van die stemlokalen hebben veel Catalanen toch hun stem uitgebracht. De Catalaanse regiopresident Puigdemont wil bij een meerderheid van ja-stemmers binnen 48 uur de onafhankelijkheid uitroepen. Hij ziet het referendum als bindend. Volgens een recente peiling is 70% van de Catalanen voor een referendum en 40% voor onafhankelijkheid. Toch is een meerderheid van het ja-kamp is goed mogelijk omdat veel nee-stemmers binnen zijn gebleven vanwege het politiegeweld. De stembussen zijn om acht uur ‘s avonds gesloten. Volgens de Spaanse premier Mariano Rajoy is er vandaag ‘geen referendum’ gehouden.

Vice-premier Soraya Saenz, van de conservatieve Partido Popular, prijst het optreden van de politie. Volgens haar is de ‘absolute onverantwoordelijkheid’ van de Catalaanse regionale overheid (door het referendum door te laten gaan) gecompenseerd door de professionaliteit van de Spaanse politie. Dat meldt persbureau Reuters.

Op videobeelden is te zien hoe de politie handelde in Barcelona (waarschuwing: deze beelden kunnen als schokkend ervaren worden):

Ada Colau, de burgemeester van Barcelona, roept de Spaanse regering op om de politie-actie naar mensen die ‘stemmen en opkomen voor hun vrijheid van meningsuiting’ te stoppen. Ze noemt premier Rajoy een ‘lafaard’ en roept op tot zijn aftreden.

Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch laat in een reactie ook weten het geweld te veroordelen. “Terwijl Spanjes belangrijkste gerechtshof heeft besloten dat het Catalaanse referendum niet door mag gaan, heeft de staat de plicht om rechten van vrijheid van meningsuiting en vrijheid van vergadering te beschermen. Dat geldt evenzo voor mensen die voor als tegen onafhankelijkheid zijn”, schrijft Kartik Raj van HRW.