Waarom je echt geen geld moet geven aan daklozen

“Muntje?… Sigaretje?…” Iedereen die wel eens naar buiten gaat komt ze wel eens tegen: daklozen die voorbijgangers vragen om wat kleingeld of een peukje. Maar wat moet je doen als er voor de supermarkt een zwerver staat te bedelen voor kleingeld? “Wij raden af om geld te geven aan bedelaars,” zegt Bart Zwagemaker van HVO-Querido, een van de grootste organisaties uit Amsterdam die zich bezig houdt met daklozenopvang.

“Bedelen betekent voor ons afhankelijkheid. Bedelen draagt namelijk niet bij aan een zelfstandig leven. Je wil dat mensen die zo’n groot probleem hebben daar op een manier mee omgaan die bij zo’n probleem hoort,” zegt Zwagemaker.

Het is daarnaast in veel grote gemeenten ook verboden om te bedelen. Amsterdam, Den Haag en Rotterdam hebben een bedelverbod in de APV (Algemene Plaatselijke Verordening) staan. Ook hebben (Nederlandse) bedelaars gewoon recht op een bijstandsuitkering. Zoals een 30-jarige, dakloze Utrechter in een interview met het NRC zei: “Alles is hier goed geregeld. Je kunt gaan werken en als dat niet lukt, krijg je een uitkering. In Nederland hoef je niet dakloos te zijn.”

“Wij raden af om geld te geven aan bedelaars.”

Bedelen is geen oplossing voor de lange termijn. Een Amerikaans artikel van The Atlantic suggereert dat een gemiddelde bedelaar een goede 1000 tot 1500 dollar per maand verdient. Dat kan hij of zij alleen niet opsparen (want welke zwerver loopt er nou met 3000 dollar over straat), dus geeft hij het snel uit.

Hoi!

Het wel of niet geven van een muntje lost natuurlijk niks op

Volgens sommige mensen zijn er betere oplossingen voor het daklozenprobleem

Klik hier om daar meer over te lezen.

Volgens Zwagemaker zouden mensen die dakloos zijn hun dag moeten besteden aan het deelnemen aan een workshop, activiteit, opleiding of een baan. “Dat kan wel bijdragen aan een dak boven je hoofd. Bedelen niet.”

‘Of je aan bedelaars geeft, moet je lekker zelf weten’

Maar er zijn andere oplossingen

Wat heeft een bedelaar nou eigenlijk aan jouw muntje? Help je een bedelaar ermee, of draag je daarmee bij aan iemands slechte leefsituatie? Een woordvoerder van ‘de Tussenvoorziening’, de grootste Utrechtse organisatie die daklozen opvangt, zegt dat zij zich daar als instelling niet druk om maken: “Het is niet onze zaak om ons bezig te houden met hoe daklozen aan hun geld komen.” Een advies over het al dan niet geven van een aalmoes ging niet verder dan “dat moeten mensen zelf weten.”

Ook Rutger Bregman, auteur van ‘Gratis geld voor iedereen’, heeft niet zo’n sterke mening over bedelaars. “Ik ben daar niet fundamenteel voor of tegen. Je kan mij 2 of 3 euro geven, dan koop ik er misschien een lolly van. Dat gaat mijn leven niet veranderen. Je kan het doen als dat je een goed gevoel geeft.”

“Het is niet onze zaak om ons bezig te houden met hoe daklozen aan hun geld komen.”

Dat bedelgeld aan drank en drugs wordt uitgegeven, is een veelgehoord argument om niks te geven. Maar uit een Nederlands onderzoek uit 2012 wat is gehouden onder 513 volwassen daklozen blijkt dat dat wel meevalt: ‘slechts’ 28,5% is zwaar alcoholgebruiker en 43% van de volwassenen en 63% van de jongeren gebruikt cannabis. Heroïne wordt zelfs door maar 3% van de zwervers gebruikt. Daarbij komt dat niet alle mensen die dakloos zijn ook bedelen.

Hoi!

Die oplossing is leuk en aardig, maar wat moet je nou geven aan een bedelaar op straat?

Lees hier waarom je niks moet geven aan bedelaars.

“Los je een groot geldgebrek op met een eurootje? Nee,” denkt Bregman. “Is het heel erg? In sommige landen wel. Daar worden mensen verminkt door een crimineel syndicaat en worden ze gedwongen om te bedelen. In het buitenland geef ik dan ook nooit.”

“In het buitenland geef ik nooit aan bedelaars.”

Maar wat moet je dan als bedelaars in Nederland je vragen om wat geld? “Wat wel zou werken, is als we als samenleving iemand een huis geven. Als we als samenleving geld geven zijn we uiteindelijk allemaal beter af. En als je geeft, kan je beter aan givedirectly (een organisatie die giften herverdeelt onder de aller armsten Red.) Maar maak dan 500 euro over, en niet maar een euro,” zegt Bregman. In de Correspondent schreef Rutger Bregman eerder een artikel over geld voor daklozen. Uit onderzoek van de wereldbank blijkt dat ‘gratis geld’ bijdraagt aan een duurzame verbetering van de leefsituatie van daklozen.

Volgens Rutger Bregman is het belangrijk dat daklozen geld én vertrouwen krijgen. “Geef geld, en zeg daar bij: ‘ik geloof dat jij het geld nuttig gaat gebruiken.’ Als je twee euro geeft, dan geef je weinig geld en geef je weinig vertrouwen. Dan gaat dat niet zo’n verschil maken.”