Waarom is de trein zo fucking duur?

Wie wel eens de trein pakt, is het vast opgevallen dat een ritje flink aan de prijs is. Sinds acht jaar geleden de OV chipkaart in het leven werd geroepen is de prijs van een kaartje helemaal de pan uit gerezen. Waarom zijn die kaartjes eigenlijk zo bizar duur? BIG zocht het uit.

Stel, je wilt met vier vrienden van Utrecht naar Groningen. Dat kost je 49,40 per persoon voor een retourtje. Met vier man betaal je dus 197,60. Van dat geld kun je net zo goed een Hummer pakken. Stel die Hummer rijdt 1 op 4,5, niet bepaald een zuinig beestje. Dan betaal je aan dieselkosten 98,70 euro in totaal om de afstand van 372 kilometer te overbruggen. Dat betekent dat je voor 24,68 per persoon naar Groningen kunt reizen in een van de meest vervuilende auto’s die je maar kunt bedenken.

In Groningen hoef je dan niet eens duur te parkeren voor een dag, je kunt je auto bij de Park and Ride in Haren zetten en koopt voor maximaal vijf man een parkeerkaartje én busticket waarmee je in het centrum van Groningen zit.

Natuurlijk is het voorbeeld van de Hummer een beetje flauw. De aanschaf van zo’n auto en de wegenbelasting drukken ook zwaar. Toch is de een op een vergelijking van de kosten veelzeggend. De trein is en blijft een relatief dure manier van reizen.

De NS betaalt zich scheel aan ProRail

Uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt de inflatie de afgelopen acht jaar de prijzen met 15,1 procent heeft doen stijgen in Nederland. Een treinkaartje steeg met 25,6. Dat een veel hoger dan de inflatie. Rikus Spithorst van Maatschappij voor beter OV, vindt dat belachelijk. “In 2008 zat je niet zo als haringen in een ton als nu. Dat zeggen we ook: als je moet staan in de trein is een prijsstijging dan gerechtvaardigd?” vertelt hij in het AD.

Chris Vonk, woordvoerder van reizigersorganisatie Rover, legt BIG uit dat de Nederlandse Spoorwegen (NS) veel geld betaalt aan ProRail om van hun rails gebruik te mogen maken. (Dat is 40 miljoen per jaar) “Er is een wettelijke bedrag vastgelegd dat mag worden verhaald aan de reizigers.” Bovendien betaalt de NS veel geld aan materieel en personeel.

“De NS ontvangt ook geen subsidie meer van de staat en moet haar broek volledig zelf ophouden”, vult Vonk aan.

‘Ga niet in de spits heffen’

De NS verdient 2,4 miljard per jaar, maar het is volgens Hylbrand van Kuyeren van Treinreizigers.nl niet helemaal duidelijk welk deel van dat geld precies wordt opgehaald bij de reizigers. De NS haalt ook geld op met retail, vastgoed en noem het maar op, legt Van Kuyeren uit aan BIG.

In de spits lopen wegen en spoor helemaal vol

BIG zocht waarom we niet thuiswerken

De trein zit bovendien vol. De NS hoeft de prijzen niet te verlagen om nog meer mensen in de hyperspits te lokken. Van Kuyeren vindt dat de NS meer moet inzetten op korting buiten de spits, daar zitten de mogelijkheden voor interessante kortingen. “Ik hoor daar nu positieve geluiden over. Buiten de spits kun je vaak veel voordeliger reizen.” Hij maakt zich wel zorgen over het plan voor een spitsheffing. Dan word je volgens Van Kuyeren min of meer gedwongen om extra te betalen voor de onzekerheid over je zitplaats.

 

Partij voor de Dieren: ‘Schaf de tweede klas in de trein af’

De Partij voor de Dieren wil af van het huidige klassensysteem in de trein. Als het aan deze partij ligt wordt de tweede klas afgeschaft en wordt de hele trein eerste klas tegen een betaalbaar tarief. Maar vooralsnog staat de PvdD hier helemaal alleen in.

Voormalig SP-kamerlid Farshad Bashir was in 2013 een eenzame strijder in de Tweede Kamer. Hij pleitte destijds voor afschaffing van de eerste klas. Volgens hem is een klassenverschil niet meer van deze tijd en afschaffing zou ervoor zorgen dat de kwaliteit van de treinen omhoog gaat. Maar zijn strijd had geen succes: vrijwel de hele kamer was tegen het voorstel van Bashir en sindsdien is er vanuit de SP niks meer over vernomen.

Hoi,

Weten wat de NS hiervan vindt?

Lees het hier.

Na navraag van BIG blijkt dat de Partij voor de Dieren de enige partij is die het huidige klassensysteem wil afschaffen, maar dan op een omgekeerde manier. Een woordvoerder geeft aan dat de Partij voor de Dieren graag de tweede klas wil afschaffen, omdat iedereen comfortabel moet kunnen reizen: ‘Alle reizigers hebben recht op een betaalbare, fatsoenlijke zitplaats,’ geeft hij aan.

Alle reizigers hebben recht op een betaalbare, fatsoenlijke zitplaats

Verder is er geen enkele partij die hier hetzelfde over denkt. D66 ziet bijvoorbeeld graag dat de eersteklas toegankelijker wordt door het mogelijk te maken om in de trein te switchen van kaartje. Op dit moment betaal je hier nog een boete van 35 euro voor.

Ook GroenLinks is tegen afschaffing van de verschillende klassen, zodat het OV voor iedereen aantrekkelijk blijft: ‘GroenLinks wil graag dat meer mensen de auto verruilen voor het OV. Aangezien een deel van deze groep graag eersteklas reist, zijn wij tegen afschaffing,’ zegt een woordvoerder.

Overige partijen hebben geen expliciet standpunt ingenomen over dit onderwerp.