Big File Wat gaat er mis bij Giro555?

Waarom Artsen zonder Grenzen stopte met Giro555

Het succes van Giro 555 is enorm, tientallen miljoenen euro’s worden opgehaald. Maar hoe groter de opbrengst, hoe moeilijker het wordt om het geld te verdelen. Artsen zonder Grenzen stapte er mede daarom in 2006 al uit. Directeur Arjan Hehenkamp: “We kregen het steeds benauwder naarmate de acties succesvoller werden.”

ERWIN VAN ‘T HOF

Waarom is Artsen Zonder Grenzen destijds uit Giro555 gestapt?
Ten eerste vonden we dat er te veel werd opgehaald voor natuurrampen en weinig voor conflictgebieden. Dat vonden wij, met onze doelstelling, moeilijk te verteren. We voelden ons beperkt omdat wij juist voor conflictgebieden willen werven. Ten tweede vonden we de vaste verdeelsleutel principieel en praktisch moeilijk om uit te werken. Zo moedigt het organisaties aan om naar een situatie toe te gaan waar ze eerst niet aanwezig zijn. Waar ze te weinig toegevoegde waarde hebben. Als laatste verschillen de organisaties onderling te veel om een eenheid te kunnen vormen.

Artsen zonder Grenzen haalt liever geld binnen zonder de restricties van Giro555.
Wij willen hulp geven wanneer en waar dat het hardst nodig is. Daarom kiezen wij ervoor het publiek voornamelijk op te roepen ons te steunen met giften die van tevoren niet bestemd zijn voor specifieke noodsituaties. Want deze financiële steun geeft ons de cruciale vrijheid om onmiddellijk in actie te komen bij rampen en andere noodsituaties.”

Hoi,

Lees waarom deze journalist vindt dat we helemaal moeten kappen met Giro555

Twee jaar geleden verscheen een kritisch rapport over de verdeelsleutel van Giro555. De manier waarmee de organisaties bepalen wie welk deel van het opgehaalde bedrag krijgt. Wat is jouw ervaring met die verdeling?
Er zijn inderdaad afspraken gemaakt om dat flexibeler, of reëler, of meer contextueel toe te passen. Die principe-afspraak is mooi, maar lijkt me lastig uit te voeren. Aan ene kant heb je het gewoon puur over eigenbelang van de verschillende organisaties. Aan de andere kant zijn er sommige organisaties die soms meer overtuigd zijn over wat ze zelf kunnen. Er is altijd een bepaalde subjectiviteit over wat je echt daadwerkelijk kan doen.

Heb je vertrouwen in de nieuwe verdeelsleutel?
Ik zie het nog steeds als een groot aandachtspunt. Het risico bestaat nog steeds dat het geld naar een organisatie gaat die eigenlijk geen toegevoegde waarde kan leveren. Het is geen gebrek aan vertrouwen, maar meer omdat ik uit ervaring weet hoe lastig de situatie is. Er zijn grote verschillen tussen de organisaties. Unicef sluist bijvoorbeeld het geld door naar het hoofdkantoor in New York. Het is moeilijk om zicht te krijgen hoe dat geld vervolgens wordt uitgegeven. Andere organisaties zoeken de samenwerking met lokale organisaties.

Het klinkt als een ingewikkeld politiek spel.
Je zit daar met een gezamenlijk belang en ook met je eigen belang. Wij doen natuurlijk al jaren niet meer mee. Maar ik denk dat de verdeling nog even moeilijk is als vroeger. Zeker na de tsunami (inzamelingsactie van Giro555 in 2014 – red.) werd er zo ontzettend veel geld binnengehaald. Dat legde een enorme druk op de organisaties om zich als één geheel als Giro555 te verantwoorden. Wij kregen het steeds benauwder van het idee dat wij ook verantwoording moesten afleggen voor het werk van andere organisaties, terwijl we alleen de fondsenwerving delen.

Dus hoe succesvoller de acties werden, hoe groter de druk werd voor Artsen zonder Grenzen?
Ja. In het begin van Giro555 was het al moeilijk, maar de bedragen waren nog niet zo hoog, naarmate de bedragen groter werden, ging het wringen. Het is logisch dat er vaker gevraagd werd wat we in godsnaam met al dat geld deden. Artsen zonder Grenzen wil zelf uitleggen wat er goed en fout gaat binnen de organisatie.

Deze hoogleraar vindt dat we allemaal aan Giro555 moeten doneren

Lees hier waarom


Het moet een teleurstelling zijn geweest toen jullie eruit stapten.
Het conflicteert met het mooie principe dat er maar één keer een foldertje op de deurmat valt in plaats van dat allerlei verschillende organisaties allemaal geld uitgeven om je te overtuigen dat je het beste geld aan hen kan uitgeven. Het is een mooi principe, maar naarmate meer geld en verantwoording in de organisatie kwam, hebben we besloten dat het wat ons betreft niet meer past. Het is meer samen werven dan samenwerken. In het veld bestaat die samenwerking niet.

De actie van nu gaat over een viertal landen. U was zelf vier jaar landencoördinator van Sudan, kan het geld van Giro 555 daar helpen?
Artsen zonder Grenzen is al dertig jaar actief in Sudan. Met al die ervaring, en al onze contacten is het voor ons nog steeds heel moeilijk om met een internationale staf aanwezig te kunnen zijn. Ik wil niet zeggen dat wij altijd de meest geweldige organisatie zijn, maar het zegt wel iets dat het zelfs ons lukt het niet om daar grote slagen te maken. Het naar binnen gooien van alleen maar voedsel is niet de oplossing. Het is maar de vraag in hoeverre dat voedsel opgepikt en afgepakt wordt. Ik durf te zeggen dat de situatie in de komende zes maanden niet heel anders zal zijn. Dat gaat niet van de een op de andere dag veranderen, ook al heb je tien miljoen in je zak.

Als Artsen zonder Grenzen al zo lang in het gebied zit, is het dan niet jammer dat jullie nu niet met de koek kunnen meedelen?
In uitzonderlijke gevallen is het zo dat Giro555 toestaat dat we meedelen, ondanks dat we geen onderdeel zijn van de actie. We hebben daar nooit gebruik van gemaakt omdat het dan moeilijk wordt om je positie tegenover Giro555 uit te leggen.

Wat moet er veranderen?
Fondsenwerving herbergt altijd risico’s, daar ontkomt je niet aan. Het is goed dat Giro 555 het nu aandurft om iets te doen met conflictgebieden, al is het met een droogte-sausje eroverheen. Achter de grote opgehaalde bedragen zit een werkelijkheid die op dit moment onvoldoende wordt bekeken. Een probleem is dat politici en journalisten, mensen die altijd kritisch moeten zijn, soms ook meedoen aan de actie. Mensen die vol achter de actie gaan staan, hebben minder belang bij kritische vragen. Hoewel Giro 555 een positief initiatief is, moeten we niet bang zijn om kritisch te blijven bij dit soort nationale acties.

Laatste nieuws