Faiza Oulahsen van Greenpeace: ‘Duurzame energie is een rijdende trein die Trump niet kan stoppen’

Als we doorgaan op deze voet, sterven er tussen 2071 en 2100 gemiddeld 80.000 tot 240.000 mensen per jaar aan de gevolgen van extreem weer in de Europese Unie. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek dat afgelopen zaterdag gepubliceerd werd in The Lancet Planetary Health Journal. BIG sprak hierover met Faiza Oulahsen, campagneleider Klimaat & Energie van Greenpeace.

Is dit waar jullie al die jaren al voor waarschuwen?

Ja, onder andere. Klimaatverandering is natuurlijk heel ingrijpend, het betreft zo veel aspecten van het dagelijks leven die geraakt gaat worden. Het betreft weer, voedsel, watervoorziening, veiligheid. Dit is daar een onderdeel van. Als de aarde verder opwarmt naar twee graden meer, zal de zoetwatervoorziening afnemen met veertig procent.

Klimaatverandering is echt met recht de grootste dreiging waar wij mensen voor staan. En het geschetste scenario door het onderzoek is wel de kant die het opgaat mits je niks doet. Deze zomer zijn er bijvoorbeeld enorme hittegolven in het zuiden van Europa. Daar zijn extreme temperaturen gemeten die niet leefbaar zijn. Maar wij zijn nog steeds in staat om de klimaatverandering in te perken. In het Parijsakkoord is het doel gesteld om de temperatuurstijging van de aarde ruim onder twee graden Celsius te houden.

Het feit dat Trump met Amerika uit het klimaatakkoord van Parijs is gestapt, schokte heel de wereld. Heeft dit schadelijke gevolgen voor de klimaatverandering?

Ja en nee. Een groot land als de VS is wat betreft CO2-uitstoot gewoon slecht nieuws, daar hoeven we geen doekjes om te winden. Gek is het wel, want Amerika wordt al hard geraakt door klimaatveranderingen. Denk aan de Superstorm Sandy, de extreme droogte in Californië. Miami is moeilijk te redden bij een stijgende zeespiegel. Dus dat is een vrij grote klap.

Veel steden en staten zeggen nu: wij zoeken het zelf wel uit, Trump

Maar de keuze van Trump heeft ook een positief gevolg gehad. Er waren toen al landen die zeiden: ongeacht wat de VS doet, wij blijven bij het akkoord. Daarnaast zijn er letterlijk honderden bedrijven geweest die een open brief hebben geschreven naar Trump waarin ze hem smeekten: stap niet uit het Parijsakkoord. De wereld reageerde wel ontzettend verontwaardigd, maar ook activistisch. Heel veel staten en bedrijven gaan nu zélf actie ondernemen. Heel veel klimaatbeleid ligt op statelijk niveau. Zeventig procent van de CO2 uitstoot ligt bij steden en staten. En die steden en staten zeggen nu: wij zoeken het zelf wel uit, Trump. Dat kan de schade die Trump het klimaat aandoet heel erg inperken.

Wat dat betreft is het heel hoopgevend wat er is gebeurd. Niet alle hoop is verloren. Er zijn heel veel dingen die Trump ook niet kan terugdraaien. Er is bijvoorbeeld veel meer duurzame energie in Amerika nu. Binnen drie of vier jaar is de energie die we uit zon en wind halen goedkoper dan de energie uit gas. En dat is een hele belangrijke doorbraak. Dat is een rijdende trein die Trump niet kan stoppen.

Jullie werken hard om klimaatverandering en de gevaren en risico’s daarvan op de agenda te krijgen. Hoe lukt dat?

Klimaatverandering is heel lastig om op de kaart te zetten, omdat het zo’n groot issue is. Het is een continue uitdaging. Het is bovendien heel anders dan waar mensen ons van kennen: walvissen, kernenergie, zeehondjes etc. Dat zijn allemaal relatief geïsoleerde issues.

Greenpeace gaat de wereld niet redden van klimaatverandering

Maar klimaatverandering gaat over van alles. Greenpeace alleen kan dat niet aanpakken, Greenpeace gaat de wereld niet redden van klimaatverandering. Dat moeten we met z’n allen doen. Wij zijn er om de vinger op de zere plek te leggen. Om de gevolgen laten zien, om te zeggen ‘dit is wat er gebeurt en dit is wat er veranderd kan worden’.

Niet een persoon, land of organisatie kan zeggen: wij hebben klimaatverandering op de kaart gezet. Dat moeten we allemaal doen. En dat maakt klimaatverandering zo ongelooflijk lastig. Een paar weken geleden hebben we een kleine demonstratie gevoerd in Den Haag met groene leden van het CDA en de VVD. Onze boodschap was ‘laat het klimaat niet aan Greenpeace over’. Het is belangrijk dat het bedrijfsleven en vooral de overheid meewerken en meehelpen. Er zijn al wel veel bedrijven die een omslag hebben gemaakt, maar nog lang niet iedereen. Shell niet, Apple en Google dan weer wel. En bij ons speelt nu de discussie: gaan we hard genoeg? Het is voor ons ‘en en’. We gaan bijvoorbeeld huizen isoleren en dat is het dan. Maar dat is slechts een klein begin. De hele economie moet een verandering doormaken.

Er zijn altijd gekkies als Trump, maar die wordt internationaal niet meer serieus genomen

In 2014/2015 is klimaat wel meer op de agenda gekomen in aanloop naar de klimaattop in Parijs. Sindsdien doen klimaatsceptici er niet meer toe. Voor die belangrijke klimaattop hadden we daar nog wel last van. En je hebt nu nog steeds wel gekkies als Trump, maar die wordt gewoon internationaal niet meer serieus genomen. Geen enkele organisatie durft nog serieus en gefundeerd stelling te nemen als het gaat om sceptisch zijn over klimaatverandering.

Het imago van Greenpeace heeft de laatste jaren veel kritiek te verduren gehad. Hoe houden jullie het imago van Greenpeace intact? Heeft die negatieve kritiek invloed op het behalen van jullie doelen?

Het imago van Greenpeace heeft de afgelopen twee, drie jaar inderdaad veel klappen gehad. Het is aan de organisatie om daarvan te leren. Greenpeace is meer dan een paar mensen die fouten maken in de organisatie. Imago is voor ons niet belangrijk, maar wel voor onze geloofwaardigheid. Imago speelt wel rol in de leverage die je hebt op de buitenwereld.  Maar het heeft niet per se invloed op onze actievoering. De organisatie heeft wel steken laten vallen. Maar als het gaat om het behalen van de doelen: de doelen die wij stellen zijn veel groter dan een organisatie als Greenpeace.

Wat is er nodig om mensen bewust te maken van het feit deze klimaatverandering echt ernstig is?

Dat is een hele goede vraag, een vraag die milieuactivisten de afgelopen jaren veel bezig heeft gehouden. Wat ik de afgelopen jaren heb geleerd als klimaatactivist is dat mensen er gewoon vanaf moeten weten. We moeten ze uitleggen wat klimaatverandering is, waardoor het komt en wat de gevolgen zijn. Dan zien de meeste mensen vanzelf wel de ernst ervan in. Je hoeft mensen daarin niet bang te maken wat er allemaal kan gebeuren. Mensen gaan zelf wel het gevoel krijgen van hé verdikkie, we moeten er echt iets aan doen.

Wat kunnen we zelf doen om toekomstige rampscenario te voorkomen?

We moeten mensen de middelen bieden. Allereerst is het heel belangrijk om zelf actie te ondernemen om te ‘vergroenen’. Kijk naar je eigen levensstijl, wat je zelf kan doen. Maar met jezelf vergroenen, heb je die kolencentrale of dat boorplatform nog niet gestopt.

Klimaatverandering mag niet gereduceerd worden tot het individu

En ten tweede, en dat is ook heel erg belangrijk, is dat we naar de organisaties en politiek stappen. Iedereen die meer dan drie hersencellen heeft, kan wel bedenken dat een individu niet een boorplatform kan stoppen. Het is daarom belangrijk dat klimaatverandering door de politiek of door organisaties niet gereduceerd wordt tot het individu. De burger moet eisen stellen aan de politicus waar hij of zij op stemt. Wij zijn er allemaal om zorg te dragen voor onze toekomstige generaties.

De transitie naar een duurzame energievoorziening is duur, dat gaat veel geld kosten. Maar het is nog altijd goedkoper dan de kosten die aan klimaatverandering hangen. Over twintig of dertig jaar ga jij je echt niet druk maken om je pensioen, maar om klimaatverandering. En dan vraag je jezelf af: waarom hebben we hier niet iets aan gedaan toen het nog kon?