Basisschooldocent: Een hele generatie wordt verpest als de politiek nu niets doet

Dalende lonen, groeiende klassen en een enorme werkdruk. Basisschooldocenten maken zich ernstig zorgen over de kwaliteit van het basisonderwijs. Zóveel dat ze op 27 juni het werk voor een uur neerleggen. “Wij zijn geen beroepsgroep die veel geld wil voor zichzelf, maar je gaat wel door het vuur voor die kinderen.”

Deze ‘prikactie’, oftewel het uur staken, is een waarschuwing richting de politiek: als er nu niets gebeurt, gaan docenten écht staken. Bij de actie hoort een petitie, die inmiddels honderdduizenden keren is ondertekend. BIG spreekt met Thijs Roovers, één van de twee basisschooldocenten die een actie op touw kreeg die de onderwijswereld op de barricades kreeg.

Waarom wordt deze actie gedaan?

“Er zijn een hoop leerkrachten die zich ernstig zorgen maken over de kwaliteit van het onderwijs. De werkdruk wordt steeds groter, terwijl de salarissen dalen. Wij willen dat docenten in het basis- en middelbaar onderwijs evenveel betaald krijgen. Samen met de vakbonden hebben we een manifest opgesteld dat we een tijd geleden in Den Haag hebben aangeboden. Er komt een lerarentekort aan dat niet te overzien is en vanuit de politiek zien we nog weinig beweging.”

We komen geen steek verder met staatssecretaris Sander Dekker

Het probleem moet worden aangepakt door een nieuw kabinet. Hebben de basisschooldocenten vertrouwen in de politiek?

“In een recent debat over de positie van docenten in de Tweede Kamer waren wij met 700 leerkrachten aanwezig. Staatssecretaris van Onderwijs Sander Dekker zei toen dat werken met pubers zwaarder is dan met kleuters, wat een verklaring kon zijn voor het loonverschil. Onze hele achterban was compleet overstuur. Toen was het duidelijk: we komen geen steek verder met deze man. Eigenlijk is het natuurlijk geen onderwijsprobleem maar een maatschappelijk probleem. De kinderen zijn straks de dupe van slecht onderwijs.”

Hoe reageren ouders op de aangekondigde prikactie?

“We staan als docenten niet alleen, ook de maatschappij staat achter ons. Een petitie die bij de actie hoort, is al honderdduizenden keren ondertekend. Ook bij mijn school in Amsterdam krijg ik steun van ouders, zij zien ook dat het slecht gaat. Daarmee willen we zeggen: pak het nu op. We hebben echt een investering nodig. Nog voordat de formatie klaar is. Ligt het er niet, dan gooien we de deuren van basisscholen echt dicht.”

Hoe serieus is die dreiging van een grootschalige staking?

“Heel serieus. Alle bonden staan achter ons, dat is nog nooit eerder gebeurd. Ook de MBO-raad en de VO-raad hebben aangeven dat er nu echt in het basisonderwijs moet worden geïnvesteerd. Eén op de vier docenten in het basisonderwijs krijgt een burn out. Welk signaal heb je dan nog meer nodig? Ik verwacht dat ze hier wat mee gaan doen. Doen ze dat niet, dan kunnen ze harde acties verwachten.”

Wij zijn geen beroepsgroep die veel geld wil voor zichzelf, maar je gaat wel door het vuur voor die kinderen

De formatiepartijen stellen zich nog niet echt gewillig op om hier uitspraken over te doen.

“Nee dat klopt, door de formatie is dit een lastig moment om uitspraken te doen. Het punt is nog niet op de agenda geweest, maar je zou wel een uitspraak kunnen doen hoe je die overleggen ingaat als partij. We verwachten dat ze er een serieus agendapunt van maken. Als deze roep om hulp weer wordt genegeerd, verpesten we een hele generatie kinderen. Dat willen we allemaal niet volgens mij.”

De onvrede onder docenten leeft al langer, waarom kan er nu wel echt verandering komen?

“Als basisschoolleerkrachten zijn we niet echt een ambitieuze beroepsgroep. Je doet dit niet voor het geld. Ik wist ook dat ik niet veel zou gaan verdienen. Waarom het nu écht losgaat, is omdat het onderwijs in het geding komt. Wij zijn geen beroepsgroep die veel geld wil voor zichzelf, maar je gaat wel door het vuur voor die kinderen. Wij vinden die urgentie nu zelfs groot genoeg om onze baan te riskeren.”

Nou ja! Het is toch wel duidelijk zo?

Vind jij meer acties en misschien zelfs stakingen te ver gaan?

Ja

Muriel Oonincx, hoofdredactrice van Famme is het niet met je eens.

Lees: ‘Als moeder en maatschappelijk betrokken persoon steun ik de actie van de basisschoolleraren’

Nee

CDA-kamerlid Michel Rog is het niet met je eens:

Lees: ‘Ik heb begrip voor basisschooldocenten, maar stakingen en acties voegen nu niets toe’

De PO-raad (de sectororganisatie voor het primair onderwijs – red.) doet ook mee aan de actie.

“Het is inderdaad uniek dat het gebeurt, normaal ben je als werknemer ‘tegen’ de werkgever. In dit geval hebben we allemaal hetzelfde doel. Er moet goed onderwijs worden gegeven. Dat is niet mogelijk omdat we te weinig mensen hebben.”

Veel ouders en dus ook de PO-raad steunen de prikactie, blijft dat zo als het echt tot stakingen komt?

“Dat is natuurlijk moeilijk in te schatten. Wij zijn er in ieder geval toe bereid, omdat kinderen anders op de lange termijn niet meer het basisschoolonderwijs kunnen krijgen dat ze verdienen. Dáár gaat het om.”

PvdA met gestrekt been richting VVD over lonen docenten

Terwijl vandaag duizenden leraren een uur het werk neerlegden, is de Partij van de Arbeid op ramkoers gekomen met de VVD over salarissen van leraren. Asscher (PvdA) vindt dat de lonen omhoog moeten gaan.

Doordat er nog geen duidelijkheid is over het nieuwe kabinet, kan het zo zijn dat de PvdA en de VVD, die het demissionaire kabinet vormen, gedwongen worden om samen een nieuwe begroting op te stellen.

De PvdA eist nu, mede als reactie op de grootschalige staking van basisschooldocenten vandaag, dat de lonen van de leraren omhoog gaan. Anders geen begroting.

Geen geld

De eis van Asscher, die een paar weken geleden al soortgelijke uitspraken deed, volgt een dag nadat minister Jet Bussemaker en staatssecretaris Sander Dekker aangaven dat er absoluut geen ruimte is voor meer geld.

Nou ja! Er moet toch gewoon meer geld komen?!

Ja

Basisschooldocent Thijs Roovers is het met je eens. Hij wil eerst de feiten zien.

Lees: Een hele generatie kinderen wordt verpest als de politiek nu niets doet

“Als er een begroting komt waar de Partij van de Arbeid zijn handtekening onder zet, dan zit daarin: (…) ruimte voor salarissen voor leraren.” Zei Asscher tegen de NOS. Of die eis ook betekent dat de Partij van de Arbeid uit het demissionaire kabinet stapt, wil Asscher niet bevestigen: “Dat weet ik niet.”

Of het echt zo ver komt, hangt helemaal af van de onderhandelingen aan de formatietafel. Als Rutte het voor elkaar krijgt om voor de deadline van de begroting een akkoord te sluiten met D66, CU en CDA, staat het PvdA volledig buitenspel.

 

Actievoerende basisschooldocenten lijken te kunnen fluiten naar meer loon

Minister Jet Bussemaker en staatssecretaris Dekker hebben vandaag, een dag voor een grote actie van basisschooldocenten, aangegeven dat er geen geld is voor loonsverhoging voor leraren.

In een gezamenlijk statement lieten de bewindslieden weten dat er geen rekening gehouden moet worden met meer geld. “Daarnaast heeft het ministerie ook op de eigen begroting nog forse tegenvallers als gevolg van hogere prijzen en hogere leerlingaantallen.”

“Aan staatssecretaris Dekker hebben we helemaal niets.”

Lees hier de mening van de basisschoolleraren

Actie

Docenten leggen morgen voor een uur het werk neer. Eén van hun belangrijkste pijnpunten is dat ze te weinig verdienen ten opzichte van leraren die in het middelbaar onderwijs les geven. Ter vergelijking: het startsalaris van een basisschoolleraar is 2.437 euro per maand, daar tegenover staat 2.601 euro voor de middelbare school.

Lodewijk Asscher (PvdA) beloofde enkele weken geleden nog gouden bergen voor de docenten. Hij gaf aan dat het demissionaire kabinet de onvrede van de docenten zelf zou aanpakken als de coalitieonderhandelingen niet opschoten. De spierballentaal van de lijsttrekker richting de onderhandelaars aan de formatietafel lijkt nu op weinig te zijn gebaseerd.

Lodewijk Asscher beloofde enkele weken geleden nog gouden bergen voor de docenten

Van de rest van het statement van Bussemaker en het kabinet worden de docenten ook niet veel wijzer: „Mocht de situatie zich voordoen dat het huidige kabinet de begroting voor 2018 moet opstellen, dan zal het kabinet een integrale afweging maken van de problemen, politieke wensen en de beschikbare financiële ruimte, met inachtneming van de demissionaire status van het kabinet.” In het kort: niemand weet nog wat er gaat gebeuren.

CDA-Kamerlid: ‘Begrip voor basisschooldocenten, maar stakingen en acties voegen nu niets toe’

Veel basisschooldocenten zijn de werkdruk en hun salarisniveau zo zat, dat ze op 27 juni het werk een uur neerleggen. Deze ‘prikactie’, een initiatief van POinactie, is een signaal van de leraren dat het echt menens is: de volgende keer gaan scholen helemaal dicht. BIG sprak met Kamerlid Michel Rog van het CDA, de partij die hierbij een belangrijke rol gaat spelen op de formatietafel.

Wat vindt u van de prikactie?

“Ik heb heel veel begrip voor de twee basisschooldocenten die deze actie zijn gestart. Zij hebben hun punten eerder al heel nadrukkelijk onder onze aandacht gebracht. Onder meer met door een manifest aan te bieden in Den Haag. Het is glashelder dat hun oproep nu op de tafel van de formatie komt te liggen. In dat licht voegt een extra actie niet veel toe aan het appèl dat al is gedaan en ik weet niet of het in het belang is van kinderen.”

Waar ik vooral bang voor ben, is dat er nu enorme verwachtingen worden gewekt.

POinactie zegt juist dat de prikactie op lange termijn in het belang van kinderen is, omdat de kwaliteit van onderwijs in gevaar is.

“Het lerarentekort en de werkdruk zijn enorme problemen die ik zeker herken. In Den Haag probeer ik daar ook steeds aandacht voor te vragen. De vraag is nu of deze actie nog iets toevoegt aan de aandacht die er al voor is. Nogmaals: er is maar op één plek een oplossing te vinden voor de hoge werkdruk, of eigenlijk twee: op de scholen zelf en aan de formatietafel in politiek Den Haag.”

Michel Rog (CDA)

De docenten zeggen: we willen met acties de druk op de politiek houden omdat mooie woorden uit Den Haag zeker nu niet meer genoeg zijn.

“Uiteindelijk is het aan de leraren zelf wat ze doen. Ik heb alleen maar heel veel begrip voor hoe ontzettend knap twee leraren zijn begonnen met de actie en iets hebben aangekaart waar de vakbonden en de PO-raad (de sectororganisatie voor het primair onderwijs – red.) niet in zijn geslaagd. De acties zelf neem ik voor kennisgeving aan.”

Als er niets verandert, willen de docenten écht gaan staken. Bent u daar bang voor?

“Nee daar ben ik niet bang voor. Waar ik vooral bang voor ben, is dat er nu enorme verwachtingen worden gewekt. Dat het even op een achternamiddag voor de docenten geregeld kan worden. Dat kan niet. Het demissionaire kabinet gaat dit niet doen en de Kamer kan ook niet even een paar honderd miljoen euro gaan schuiven. Dus ja, het appèl dat gedaan wordt, wordt gedaan aan de formatietafel en we weten nog niet eens welke partijen mee gaan doen.”

Een staking voegt niets toe aan wat we al weten.

Laten we eens inzoomen op die formatietafel. De basisschooldocenten willen gelijke lonen als docenten op de middelbare school, die verdienen nu meer. Wat vindt u daarvan?

“Ik kan dat verschil nu nog niet verklaren. Ik heb het kabinet gevraagd om duidelijkheid te verschaffen. De staatssecretaris Sander Dekker heeft daar, misschien was het een slip of the tongue, het wonderlijke antwoord op gegeven dat het wellicht moeilijker is om met pubers te werken dan met kleine kinderen. Het lijkt mij niet dat dat het verschil verklaart. Het onderbouwde antwoord verwachten ergens deze weken, voor het zomerreces.”

U zegt: er is nog niet genoeg informatie beschikbaar om de zaak te kunnen beoordelen?

“Niemand weet op dit moment waarom het loonverschil er is. Eerst moet je de feiten hebben en vervolgens moeten die feiten gewogen worden. Ik ben een politicus, ik wil graag dingen regelen, maar ik kan niets regelen zolang er een informatiefase is.”

Dat is niet goed genoeg!

“We kunnen niet langer wachten, het is vijf voor twaalf voor de kinderen!”

Eén van de initiatiefnemers van de actie wil niet nog langer wachten op de politiek.

Basisschooldocent: een hele generatie kinderen wordt verpest als de politiek nu niets doet

U kunt ook niet zeggen welk standpunt het CDA meeneemt naar de formatietafel?

“Nee dat kan ik niet zeggen want ik wil eerst die informatie hebben. Ik zeg wel dat ik het ook niet kan verklaren. Tegelijkertijd zeg ik: geen enkele partij heeft in hun programma opgenomen dat die salarissen gelijk getrokken moeten worden.”

Of de acties invloed hebben op de formatie, kan ik niet zeggen, dan moet ik in een glazen bol kijken

CDA heeft nog geen standpunt over de lonen?

“Het is voor een politicus heel onbevredigend om te zeggen, maar ik ben nu Kamerlid in een demissionaire periode van een partij die lijkt mee te gaan onderhandelen aan een coalitie. Dan moet je op de inhoud verwijzen naar de formatietafel. Dat is heel onbevredigend, maar dat is zoals het is.”

We kunnen wel blijven wachten, zeggen de basisschooldocenten. Wij vallen om en de politiek neemt er maar de tijd voor.

“Het is ook heel vervelend dat dit zo leeft. Daarom vind ik het ook wel opvallend dat de PO-raad hier ook zo scherp een positie inneemt, terwijl ze dat eerst niet deden. De PO-raad heeft eerder een handtekening gezet onder een akkoord tussen werkgevers en overheid waarbij 40 procent van de basisschooldocenten in een hogere schaal zouden komen. De raad is zelf die afspraak niet nagekomen, maar wil nu wel dat 100 procent van de leraren in een andere schaal komt. Dat vind ik pikant.”

Michel Rog:  “Ik ben blij dat de staatssecretaris mij toegezegd heeft dat hij gaat uitzoeken hoe het zit met loonverschillen tussen het basis- en middelbaar onderwijs.”

Kan een échte staking effect hebben op de gesprekken op de formatietafel?

“Ik zou zeggen: het appèl is echt luid en duidelijk doorgedrongen in Den Haag. Een staking voegt niets toe aan wat we al weten. Dat leidt niet tot een oplossing. Zelf heb ik in de afgelopen jaren jaarlijks de staatssecretaris achter de broek gezeten om die afgesproken 40 procent van de docenten in een hogere schaal te krijgen.”

Als docenten straks bijvoorbeeld drie dagen het werk neer te leggen, heeft dat invloed op de formatiegesprekken?

“Dat weet ik niet.”

De acties kunnen dus wel invloed hebben.

“Dat kan ik niet zeggen, dan moet ik in een glazen bol kijken.”

Zou u in een perfecte wereld gelijke lonen geven aan middelbare- en basisschooldocenten?

“Precies daarom heb ik gevraagd naar de grond voor de verschillen die er nu zijn. Ik kan niet uitleggen waarom het verschil er is. Ik ben blij dat de staatssecretaris mij toegezegd heeft dat hij het gaat uitzoeken. Die brief verwachten wij in de komende twee weken.”

Deze moeder van 3 basisschoolleerlingen steunt de prikactie volledig

Basisschooldocenten gaan gebukt onder lage lonen en een hoge werkdruk. Als noodsignaal gaan veel scholen op 27 juni een uur later open. Met deze ‘prikactie’ willen zij aangeven dat de les voor een hele generatie kinderen gevaar loopt als de politiek nu niets doet.

Veel politici vinden de actie overbodig omdat de boodschap van de docenten volgens hen al duidelijk genoeg is. Maar hoe moeten ouders zich opstellen tegenover de actie van de basisschooldocenten? BIG vraag het aan Muriel Oonincx, hoofdredactrice van Famme en moeder van drie basisschoolkinderen.

Jij schrijft regelmatig over kinderen en het basisonderwijs. Wat vind je van de prikactie?

“Ik ben in het algemeen niet iemand die van staken houdt, maar als mensen op een gegeven moment zo omhoog zitten en dan een actie starten waarbij ze één uur later opengaan als een geluid van: jongens we willen laten weten dat het nu echt te ver gaat, dan vind ik dat een sympathieke vorm van actie en demonstreren.”

Famme Hoofdredactrice Muriel Oonincx.

Wat zie jij gebeuren bij docenten op de scholen van jouw kinderen?

“Ik zie docenten het moeilijk hebben en overspannen raken. Het is een nobel, maar erg zwaar beroep. Ik zie ook dat goede docenten voor betere arbeidsvoorwaarden kiezen en kleinere klassen. Er is een tekort aan leraren. Zo worden er zelfs al pabo-scholieren gebruikt om les te geven. Dat is een situatie die je wilt oplossen.”

Bij de actie zit een petitie, zou jij ouders aanraden om die petitie te tekenen?

“Ja ik steun het. Ik vind het ook een goede timing aangezien de formatie in volle gang is. Het onderwijs is een hele belangrijke pijler. Dat vind ik niet alleen als moeder, maar ook als iemand die nadenkt over de toekomst, over de economie. Je wil dat kinderen het beste onderwijs krijgen van mensen die ook lekker in hun vel zitten. Waardering is ontzettend belangrijk. Financiële waardering, maar ook een gunstig werkklimaat.”

Ik denk dat kinderen niet de dupe worden van een uurtje later naar school gaan. Ik denk dat kinderen de dupe worden van slecht onderwijs op de lange termijn.

CDA-Kamerlid Michel Rog zegt onder meer dat de boodschap van de docenten al duidelijk is, en dat kinderen de dupe zijn van deze actie.

“Ik denk dat kinderen niet de dupe worden van een uurtje later naar school gaan. Ik denk dat kinderen de dupe worden van slecht onderwijs op de lange termijn. Als je die actie niet doet, waren wij er nu niet over aan het praten om het aandacht te geven in de media. Met zo’n actie kun je aan de makers van beleid laten weten dat dit niet langer gaat. Een petitie is leuk, maar die verdwijnt in een laatje. Dit is te belangrijk.”

Nou ja! Het is toch wel duidelijk zo?

Vind jij meer acties en misschien zelfs stakingen te ver gaan?

Ja

Basisschooldocent Thijs Roovers is het niet met je eens.

Lees: Een hele generatie kinderen wordt verpest als de politiek nu niets doet

Nee

CDA-kamerlid Michel Rog is het niet met je eens:

Lees: ‘Ik heb begrip voor basisschooldocenten, maar stakingen en acties voegen nu niets toe’

 

Wat vind je ervan dat ouders bij de actie worden betrokken?

“Dat vind ik krachtig aan deze actie, dat je het met elkaar gaat doen. Uiteindelijk gaat het om de kwaliteit van het onderwijs.”

Natuurlijk zit geen ouder te wachten op een grootschalige staking.

Als na deze actie niets verandert, gaan de basisschooldocenten écht staken. Wat vind je daarvan?

“Zolang de docenten het belang van het kind en de docenten voorop stellen, snap ik het. Natuurlijk zit geen ouder te wachten op een grootschalige staking. Dat is voor het kind en de ouder niet fijn. Maar het feit dat docenten misschien moeten staken om iets voor elkaar te krijgen, is een duidelijk noodsignaal.”

Wat zou jij mee willen geven aan de politici die meedoen met de formatie?

“Natuurlijk is onderwijs niet het enige wat speelt op dit moment. Ik begrijp heel goed dat ze het nu niet ineens alleen maar over onderwijs kunnen hebben. Erkenning en zeggen dat het belangrijk gevonden wordt is belangrijk. Je kunt niet midden in de formatie verwachten dat partijen een definitief standpunt innemen over de salarissen van basisschooldocenten, maar het moet wel een serieus speerpunt worden.”