Alain Verheij: ‘Leef gewoon je leven, laat een ander leven’ is zulke goedkope crap

COLUMN ALAIN VERHEIJ – Wat gebeurt er wanneer je Beau van Erven Dorens en Ali B met een Rooms-katholieke hoofdredacteur over het Duitse homohuwelijk laat praten? Spoiler: geen heel verhelderende teevee. De gelovige wordt in zo’n geval altijd als een zeldzame diersoort gecast. De andere tafelgasten mogen er even een voor een theatraal aan snuffelen, totdat de nieuwigheid eraf is en het sein voor de slacht op groen gaat.

Zo verging het Anton de Wit ongeveer, die bij RTL Late Night probeerde op een kalme manier kritisch over de definitie en de maatschappelijke impact van het (homo)huwelijk te spreken. Na een paar minuten waren presentator Beau en muzikanten Ali B, Boef en Ronnie Flex er klaar mee. Hun weerwoord tegen de katholieke conservatief kwam neer op drie keer dezelfde zin.

Zelf weten als het nieuwe morele paradigma, ik vind het infantiele bullshit.

Eerst Ali B: ‘Leef gewoon je leven, laat een ander leven’. Later aangevuld door Beau: ‘Geef elkaar de vrijheid om gewoon te zijn wie je bent en te doen wat je wilt, dat is iets waar we in Nederland hard voor gevochten hebben’. Daarna kwam ook Boef: ‘Laat leven, wat boeit jou dat?’. Kort samengevat: het moet Anton de Wit en ons niet kunnen rotten hoe een ander leeft. Dat wordt haast als een nieuwreligieus dogma beleden en gepresenteerd als het eind van alle tegenspraak.

Ik kwam deze houding ook tegen in een heel ander nieuwsbericht. De VVD in Utrecht wil de bitterbal redden en verzet zich tegen een verplichte uitbreiding van het aantal vegetarische hapjes op gemeenteavonden met de zin: ‘Laat mensen lekker zelf bepalen wat ze eten’. Zelf weten als het nieuwe morele paradigma, ik vind het infantiele bullshit.

Dat ‘leef en laat leven’ is meestal een lui excuus om ergens niet over na te hoeven denken.

Natuurlijk kan het mij iets schelen wat een ander met zijn leven doet. Sterker nog: dat kan iedereen iets schelen. Daarom heb je bijvoorbeeld een gloednieuw uitstalverbod voor sigaretten en trekt ABN Amro zich vanaf vandaag terug uit de tabaksindustrie. Roken is slecht voor jezelf en voor mee-rokers en voor onze ziektekosten. Met een ‘laat die mensen gewoon lekker’ kom je dan niet weg.

Dat ‘leef en laat leven’ is meestal een lui excuus om ergens niet over na te hoeven denken. Het is bovendien een machtsmiddel, want het non-argument werkt alleen voor standpunten die keurig in lijn zijn met de status quo, met de norm, met de gevestigde orde.

Hoereren

Als voormalig vegetariër én als christen die vroeger tegen het homohuwelijk was, herinner ik me de frustratie nog goed. Niet de frustratie dat je weerstand oproept met je dwarse mening, want dat zie je aankomen. Wel de frustratie die Anton de Wit maandag ook zal hebben gevoeld: ik verlies deze discussie, terwijl ik de enige aan tafel ben die zijn best heeft gedaan om zich in het onderwerp te verdiepen.

Hopelijk leert de kersverse hoofdredacteur van het Katholiek Nieuwsblad daarvan. Schuif niet meer aan bij zulke bullshit-items, laat je niet hoereren. Voor het talkshow-volk geldt eenmalig dan toch de regel: laat ze maar lekker hun leven leiden en bemoei je niet met hen.

Ruud Harmsen: Iedereen vrij, laat mensen met rust, bemoei je niet met iedereen

COLUMN RUUD HARMSEN: Via verwijzingen op Twitter kwam ik te lezen bij Alain Verheij. Zijn column van 5 juli ging over een tv-discussie over het openstellen van het huwelijk voor andere combinaties dan een man en een vrouw. Dit wordt ten oprechte wel aangeduid als het ‘homohuwelijk’, maar in Duitsland, waar de kwestie recent in de Bondsdag behandeld werd, zegt men het beter: Ehe für alle, huwelijk voor iedereen. Ongeacht geslacht dus.

Er was in het programma een hoofdredacteur van een rooms-katholiek tijdschrift, Anton de Wit, tegen het homohuwelijk (schrijf ik het toch weer!) op grond van wat het huwelijk volgens hem in wezen is. Drie anderen in de uitzending waren voor: Ali B., Beau van Erven Dorens en Boef. Alain Verheij vatte hun argumenten o.a. als volgt samen: “ ‘Zelf weten’ als het nieuwe morele paradigma”, en hij beoordeelt dat met: “ik vind het infantiele bullshit”.

Ik vind dat niet, ik vind dat juist een goed principe. Eigenlijk ben ik voor totale, absolute vrijheid voor alles en iedereen. Alleen, dat kan niet, want vroeg of laat botst de vrijheid van de een met die van een ander. De vrijheid van de een houdt op waar die van een ander begint. Het is al bijna een cliché, maar wel erg waar.

Vanuit die gezonde gedachtegang moet het volgens mij mogelijk zijn te vinden (ik doe dat zelf overigens niet!) dat het huwelijk er alleen voor mannen en vrouwen is, zonder dat dat huwelijk ook feitelijk gesloten moet blijven voor mensen die een andere combi op prijs stellen. Voor zichzelf, vooral. Wat gaat dat anderen aan? Niets, vind ik. De mening van de een afwegend tegen het belang van de ander, blijkt er geen conflict. Dus moeten mensen tegen mogen zijn terwijl die anderen toch mogen trouwen. Klinkt onlogisch, maar zo is het leven.

Eerder betoogde ik dat er inderdaad een plan van de natuur bestaat (een plan van God, in de visie van de katholieke kerk en andere religies) waarvolgens het huwelijk er is voor telkens één man en één vrouw. Maar dat niet 100% maar wel een meerderheid dat patroon volgt, en dat er tegelijk andere combinaties voorkomen, dat doet aan dat plan niets af. Te menen van wel is in mijn ogen een denkfout.

Je moet niet omwille van een denkfout anderen ongelukkig maken, ze iets ontzeggen wat zij belangrijk vinden, en waar ze geen anderen mee schaden. Dat is weer dat principe van de individuele vrijheid, die stopt waar die van anderen begint, maar die niet eerder stopt.

Datzelfde vrijheidsprincipe houdt in: laat mensen met rust, bemoei je niet met iedereen.

Het zou in principe anders kunnen zijn als uit onderzoek zou blijken dat kinderen die opgroeien in een gezin met een homopaar, gemiddeld slechter af zijn dan in het geval van een heteropaar – en dat dat nadeel dan ook nog door dat verschil veroorzaakt wordt, en niet door iets anders: Cum hoc ergo propter hoc.

Ik weet niet of zulk onderzoek al gedaan is. Alleen al het voor te stellen voelt bijna als discriminatie. Maar ik vind wel dat het gedaan moet worden. Belangrijk natuurlijk daarbij onderscheid te maken tussen eventuele effecten van eenoudergezin versus meeroudergezin, van biologisch eigen kinderen versus adoptiekinderen, van draagmoederschap en zaaddonatie.

Analogieën

Alain Verheij trekt in zijn column parallellen tussen de kwestie van het mensenhuwelijk en andere maatschappelijke zaken. Citaat: “De VVD in Utrecht wil de bitterbal redden en verzet zich tegen een verplichte uitbreiding van het aantal vegetarische hapjes op gemeenteavonden”.

Niet goed vergelijkbaar, vind ik, want tegenover de vrijheid van mensen te eten wat ze willen, staat het belang van de volksgezondheid (dat ook anderen dan alleen de direct betrokkenen raakt) en het belang van dieren.

Bij het mensenhuwelijk, het huwelijk voor iedereen, zie ik zulke aanpalende belangen niet. Dat maakt de situatie anders.

Nog een citaat:

Daarom heb je bijvoorbeeld een gloednieuw uitstalverbod voor sigaretten en trekt ABN Amro zich vanaf vandaag terug uit de tabaksindustrie. Roken is slecht voor jezelf en voor mee-rokers en voor onze ziektekosten. Met een ‘laat die mensen gewoon lekker’ kom je dan niet weg.

Dat is precies het punt: daarbij raakt de vrijheid van de roker aan de belangen van anderen. Daarom kan het gerechtvaardigd zijn die vrijheid aan te tasten en je wel met die roker te bemoeien. De essentiële vraag is dus: hoe worden de belangen van anderen geschaad of wordt hun vrijheid ingeperkt als twee homo’s of lesbiennes met elkaar trouwen? Niet, volgens mij. Dus mag het en moet het mogen.

Discussie

Nu heb ik al die tijd nog niet eens die uitzending bekeken. Bewust, want ik wilde focussen op mijn eerste gedachten erover. De zorgvuldigheid vereist vervolgens wel ook te kijken. Dat kanhier en hier.

Mijn meningen over het fragment: het gesprek wordt door Beau van Erven Dorens niet goed geleid. Daardoor komt Anton de Wit niet goed uit de verf. Ik begrijp de ergernis van Alain Verheij daarover en ik deel die.

Wat Ali B. zegt vind ik wel goed, om redenen die ik hoger al gaf. Vervolgens gaat hij op een irritante en respectloze manier in discussie met Anton de Wit, laat hem niet uitpraten, geeft hem niet de kans te reageren. Beau zou moeten ingrijpen, maar doet dat niet. Slechte gespreksleider.

Nadat Monic Hendrickx iets heeft gezegd, wordt het fragment afgebroken. De complete aflevering staat wel ergens, maar die is erg traag of je schijnt je ervoor te moeten registreren. Heb ik geen zin in. Ik laat het hier verder dan ook maar even bij. Het essentiële staat hierboven.